Loko Niedersächsische Musiktage

Niedersächsische Musiktage – Industrieel Erfgoed / Riley “In C”

Plaats: Alte Kesselschmiede (Alte Meyer Werft), Papenburg (D)
Datum: 27.09.2019
Organisator: Niedersächsische Musiktage

Maximal minimal
Het eerste meesterwerk van minimale muziek maakt spannende ontmoetingen mogelijk tussen zeer verschillende amateur-ensembles. Als aperitief is er schitterende pianomuziek van Scarlatti en Kapustin met Claire Huangci, de winnaar van de prestigieuze Géza Anda-competitie 2018.
Waar voorheen de stoomketels voor de schepen van de Meyer-scheepswerf werden gesmeed, vindt een van de hoogtepunten van de Niedersächsische Musiktage 2019 het industrieel geruwde frame: legensembles uit de regio Papenburg en geselecteerde formaties van studenten uit Münster en het Nederlandse grensgebied nemen de Alte Kesselschmiede in beslag. Gregor A. Mayrhofer, momenteel een beurshouder van de Berliner Philharmoniker en al een van de meest interessante componisten van zijn generatie, leidt de repetitie van dat meesterwerk, dat wordt beschouwd als de eerste grote daad van minimale muziek. “In C” brengt een bepaald “idee van het leven over, samen muziek maken en gemeenschap: het is zo eenvoudig en toch zo diepgaand, het klinkt altijd goed en toch altijd anders”, zei David Harrington van het legendarische Kronos Quartet ooit.
“In C” is op grote schaal uitgezonden in de pop en de verdere ontwikkeling van hedendaagse klassieke muziek. Zonder stevige ritmische coördinatie doorlopen de muzikanten 53 genummerde frases, met een constante puls en toon C als het tooncentrum dat emotionele ondersteuning en stabiliteit biedt. Noch cast, noch lengte van een uitvoering worden gegeven – artistiek succes hangt af van de groepsdynamische openheid van de deelnemers. Het project opent niet alleen de mogelijkheid voor communicatie tussen de zeer diverse milieus, het belooft ook een hypnotische ervaring voor het publiek te zijn. De interpretatie van “In C” zal worden voorafgegaan door een korter werk van Minimal Music in een kleine cast.

Grenzkultur steunt het concert van de Niedersächsische Musiktage met zijn grensoverschrijdende orkestrale aanpak en zijn integratie in de industriële cultuur van de regio.

Voorverkoop tickets

Forum Sögel, Stadt Norg – Wij in Europa in Drenthe en Emsland

Ort: Norg (NL)
Datum: Zomer 2020 (!) – het datum was verplaatst
Deelnemers: Historische Vereniging Norg en Forum Sögel

Politieke grenzen komen vaak niet overeen met culturele grenzen, zodat overeenkomsten en verschillen niet aan hen kunnen worden vastgesteld. Voor een evenement van Forum Sögel in juni 2018 werd de jaarlijkse cyclus met zijn herdenking en feestdagen aan de zijde van Sögeler en Norger uitgewerkt. Levensgebieden zoals taal, sport, gewoonten of zelfs eet- en drinkcultuur werden opgenomen door activiteiten.
Na organisatorische problemen voor de zomer van 2019, is de herimplementatie van de actiedag in Norg gepland voor de zomer van 2020.

Heimatverein Lorup, Team 75 – Tunscheeren

Locatie: Lorup (DE)
Datum: Winter 2018/2019
Organisator: Heimatring Lorup e.V.

De traditie van het maken van Tunscheeren is regionaal doorgegeven voor ongeveer 900 jaar.
Voor dit doel worden takken van de wegedoorn gescoord door inkepingen in de dagen vóór de Drie Koningen, wat resulteert in houten krullen. Veel van deze krullen vormen samen een bloemvormige structuur, die aan een berkenstok is bevestigd en verder is versierd.
De Heimatring in het plaatselijke Heuerhaus wil graag de kennis over de stapsgewijze productie van Tunscheeren doorgeven tijdens een evenement.
De filmers van TEAM 75 hebben het gedocumenteerd.

K&C en scholen in de regio – Themaweek

Regio: Provincie Drenthe (NL), Emsland (D), Grafschaft Bentheim (D)
TijdstripZeit: Juni en september 2019
Organisatie: Kunst & Cultuur (Assen), en alle deelnemende scholen

De themaweek bestaat uit diverse lessen over cultureel erfgoed en tradities in de grensregio Nederland / Duitsland. In overleg met de scholen zijn de schooldagen voor klassen 5 en 6 op maat gemaakt. De studenten leren over hun eigen en buitenlands cultureel erfgoed en leren het waardevrij te vergelijken. Leerkrachten kunnen het digitaal materiaal zelf nog aanpassen voor hun groepen en daardoor bijvoorbeeld thema’s uitvoerlijker bekijken.
Het bezoek van een culturele instelling aan de andere kant van de grens gaat de studenten ter plaatse nieuwe indrukken geven, ook is het doel een echte of digitale ontmoeting zijn met een schoolklas van het respectieve buurland voor wederzijdse uitwisseling. De Duitse scholen hebben in de zomer 2019 het Stedelijk Museum in Coevorden bezocht.

Nahaufnahme Middewinterhorn

Heimatverein Hoogstede, Fotoclub Licht und Schatten e.V. – Middewinterhornblasen

Plaats: Hoogstede (DE)
Dag: 5 december 2018
Organisatie: Heimatverein Hoogstede Arkel e.V. und Fotoclub Licht & Schatten Bad Bentheim e.V.

In de periode tussen het eerste adventweekeinde en de Driekoningen (6 januari) worden de midwinterhoorns in het grensgebied soms tot 10 km breed gehoord.
De natuurlijke geluiden worden in gang gezet door de koperblazers, die het vreugdevolle nieuws van Christus ‘geboorte niet tegelijkertijd maar na elkaar laten horen. Terwijl de midwinterhoorns ooit diende als een baken in nood, is zijn perceptie veranderd naarmate zijn boodschap verandert. Extra georganiseerde midwinterhoorns-wandeling aan het begin van het jaar zijn hier een teken van.
De groep Middewinterhornbläser van de woonplaatsvereniging Hoogstede-Arkel wilde graag een bijeenkomst van verschillende midwinterhoorns-groepen gedocumenteerd hebben ter gelegenheid van een sterrenmars op 5 december 2018. Hiervoor was de Bad Bentheimse Fotoclub Licht und Schatten e.V. te boezoek om op een artistieke moderne manier foto’s te maken.

Bandproject De Grup

Stichting Iemandsland – DE GRUP (Muziektheater)

De projectgroep DE GRUP bestaat uit Duitse en Nederlandse leden die in dialect optreden en afkomstig zijn uit gebieden zoals folk, pop en jazz.
Meer dan tien voorstellingen zijn gepland tot het voorjaar van 2020, waarvan sommige zullen plaatsvinden in de Duitse en Nederlandse projectgebieden, maar ook daarbuiten. DE GRUP is bedoeld als een muzikale opmaat naar de uitgebreide productie van de Stichting Iemandsland “1974 – De Weltmeister” , die zal worden gehouden in september 2019 in Duits-Nederlandse samenwerking.

Sinds de herfst van 2018 speelt het Nederlands-Duitse muziektheaterensemble het stuk DE GRUP met succes op verschillende podia in Nederland en Duitsland.
De eerste uitvoering was in het kader van een vergadering van de Federale Raad voor Plattdeutsch op 19 oktober 2018 in Cloppenburg. Daar presenteerde men de deelnemers uittreksels uit het stuk. Na een intense voorbereiding, die begon in de zomer van 2018, waren alle acteurs nieuwsgierig naar de reacties van dit uitgekozen publiek. In de laagduitse scene in Duitsland had het project al grote belangstelling gewekt voor de aanloop naar het evenement. Dus de groep was uitgenodigd voor het gerenommeerde Plattartfestival. De voorzitter van de Bad Bevensen Plattdeutsche Sprache-conferentie nodigde de groep ook uit voor een optreden tijdens de septembervergadering 2019.

De eerste vijf uitvoeringen in Nederland werden niet alleen goed bezocht, de bezoekers begeleidden de theateravonden ook met veel enthousiasme en namen uiteindelijk altijd afscheid met staande ovaties. De media-kritiek op radio, televisie, kranten en sociale media in Nederland was consistent positief. Er was zelfs een nominatie voor een dialectprijs van het Dagblad van het Noorden.

Het eerste optreden in Duitsland met het complete programma was op 1 maart 2019 in het Oost-Friese Engerhafe. Engerhafe is een locatie voor muziek- en cabaretvoorstellingen in de regio. In de afgelopen vijftien jaar hebben vele nationale en internationale grootheden hier hun weg gevonden. Het publiek is dienovereenkomstig ervaren en verwend. Daarom keek het ensemble uit naar reacties van de gasten en de organisatoren. Hoewel alle acteurs met veel zekerheid op het podium stonden vanwege hun goede ervaringen met de uitvoeringen in Nederland, leek de spanning op de avond een beetje op de première van het stuk. Maar deze spanning verdween binnen enkele minuten. Van het begin tot het einde beschouwde het Duitse publiek de acteurs met grote welwillendheid en uitbundig applaus. Het project en de inhoud ervan hebben mensen zeer vermaakt en geraakt. De exploitanten van de locatie waren meer dan tevreden met het verloop van de avond en de publieke reactie. Ze tellen deze avond als een van de hoogtepunten in het programma van de afgelopen jaren.
Twee zeer welwillende recensies in de kranten in de regio maken het plaatje compleet. De Ostfriesen Zeitung schrijft: “Het was een veelzijdig en onderhoudend muziek- en toneelwerk dat twee uur lang aan de 120 bezoekers werd aangeboden. Ze zagen en hoorden een mix van concerten, optredens met een beetje grap, zonder ernst en reflectie te verwaarlozen.” Het hoofd van de Stadthalle en het Emder Theater, die speciaal voor deze uitvoering naar Engerhafe kwam, was net als de president het Ostfriesische Landschaft, de heer Rico Mecklenburg, geïnspireerd door de avond.

Volgende concerten in het Duitse projectgebied:

17.10.2019 Alte Drostei, Papenburg
24.10.2019 JAM, Meppen (während Platt Satt!-Festival)
08.11.2019 Alte Molkerei, Freren
15.02.2020 Alte Weberei, Nordhorn
Een bijzondere gelegenheid om niet alee DE GRUP te zien maar ook merdere van de musici met andere bands bestaat tijdens het DollArt Musikfestival in Emden op 14 september 2019.

Museum Collectie Brands, Museum Clemenswerth, Emslandmuseum Lingen – Leskoffer Erfgoed

Locatie: Eemsland (DE) en Drenthe (NL)
Datum: Presentatie 15 juli 2019
Deelnemers: Collectie Brands, Emslandmuseum Lingen und Emslandmuseum Schloss Clemenswerth

Na het succes van de Nederlandse reiskoffers van Museum Collectie Brands presenteren Museum Collectie Brands, Emslandmuseum Lingen (D) en Kasteel Clemenswerth (D) hun “internationale reiskoffer”. In de koffer zitten replica’s van bijzondere museumobjecten voor scholen en andere geïnteresseerde groepen. Een begeleidende lesbrief legt de relaties tussen objecten uit en een werkboek voor scholieren maakt de koffers aantrekkelijk als lesmateriaal. De koffers zijn het resultaat van een samenwerking onder het Duits-Nederlandse project “Grenzkultur”, een gezamenlijk project van de Emsländische Landschaft, de provincie Drenthe en de Eems-Dollard Regio.
Het is altijd spannend als Sabine van Wijk (extern cultureel adviseur verantwoordelijk voor de project-realisatie) voor de eerste keer de museumkoffer voor een schoolklas opent. Wat verbindt de ondermuts van Museum Collectie Brands, de klomplaarzen van Emslandmuseum Lingen en het korset van Kasteel Clemenswerth? Al deze kledingstukken vertegenwoordigen een deel van de culturele geschiedenis van de regio aan beide zijden van de grens. De traditionele ondermuts vertegenwoordigt de regionaal beïnvloede kledingstijl van de plattelandsbevolking in vroegere tijden. De klomplaarzen herinneren aan de hannekemaaiers uit het Emsland die in deze schoenen ooit moeizaam hun geld verdienden in Drenthe. En het korset is een symbool voor het leven en de rol van vrouwen in een kasteel in de barokperiode.
“Kledingstukken zijn bijzonder geschikt om de levensomstandigheden van vroegere eeuwen aan het licht te brengen, omdat iedereen dagelijks met kleding bezig is”, zegt conservator Hilde van den Berg van Museum Collectie Brands. Wat ooit deel uitmaakte van zondagse kleding vinden mensen tegenwoordig exotisch of grappig. De handgemaakte mutsen maken echter nog steeds indruk door het uitgebreide maakproces wat er achter zit. En wie ooit in harde klomplaarzen heeft gelopen, kan zich makkelijk inleven in de ontberingen van het seizoenarbeid van de hannekemaaiers. De klomp gemaakt van de eenvoudigste materialen wordt hier een stukje sociale geschiedenis. En het korset voor het strak inrijgen van de taille is bijna symbolisch voor de rol van de vrouw in vroegere tijden. Kleding kan veel betekenen: aanpassing en representatie, maar ook vrijheid en protest.
De internationale reiskoffer en bijbehorende materialen kunnen nu worden geleend van alle drie deelnemende musea. Nadere informatie is verkrijgbaar bij Museum Collectie Brands, het Emslandmuseum Lingen en Emslandmuseum Schloss Clemenswerth.

Drechselarbeit

Heimat/Ring Lorup, Stichting Het Frensenhoes – Tentoonstelling Kinderfeestoptocht / Draaierijen

Locatie: Lorup (DE)
Datum: Juni 2019
Organisatie: Heimat-Ring Lorup und Stichting Het Frensenhoes

Heimatverein Lorup heeft begin juni 2019 met een dubbele tentoonstelling twee activiteiten die belangrijk zijn voor het dorp in het zonnetje gezet.
De plaatselijke schuttersvereniging organiseerd sinds 1922 een feestoptocht met motiefwagens aan die ook kinderen meedoen. Het eerste gedeelte van de expositie toonde foto’s uit de geschiedenis van de optochten en een echte motiefwagen voor de optocht op 9 juni 2019. Het tweede gedeelte van de presentatie omving werken uit de voormalige draaierijen Grummel-Jansen en Pohlabeln & Wilmes. Naast diverse meubels werden decoratieborden en kandelaars tentoongesteld.
Bijdrage van Het Frensenhoes uit het Nederlandse Meppen waren enkele topstukken en Bert Wubs verklaarde veel over het traditionele werken met hout.



Jüdischer Friedhof

Heimatverein Lohne e.V., Museum Collectie Brands – Tradities van dood en sterven

Het einde van het leven, overlijden en de dood gaan gepaard met rituelen en gebruiken. De hunebedden in de regio’s Emsland, Drenthe en de Grafschaft Bentheim zijn hier slechts een bijvoorbeeld van. Heimatverein Lohne e.V. en Museum Collectie Brands verzamelen aan weerskanten van de grens beelden en teksten over sterfrituelen in onze moderne tijd en presenteren deze in een tentoonstelling.

Windmühle im Abendlicht

Gildehauser Ostmühle, Molenstichting Drenthe – Molenaarshandwerk

Locatie: Gildehaus (DE)
Datum: Pinksertmaandag 2018 en 2019
Organisatie: Ostmühle des VVV Gildehaus

In 1749/1750 werd de Gildehauser Ostmühle, een aardhollander, van Bentheimer zandsteen gebouwd. In haar roerige geschiedenis werd de molen herhaaldelijk bedreigd door sloop, maar de molen is gelukkig toch bewaard gebleven. Sinds 1986 wordt hij door hobbymolenaars van de VVV Gildehaus onderhouden en is de molen voor publiek toegankelijk. Het bakhuis naast de molen verkoopt gedurende de zomermaanden traditioneel brood uit de steenoven. In 2018 werd de Molendag (Pinksertmaandag) met zijn kaderprogramma ondersteund van Grenzkultur door de betrokkenheid van ambachtslieden van andere traditionele beroepen zoals mandenwevers en smeden. In 2019 werd het programma verlengd en nam de Molenstichting Drenthe ook deel aan het evenement.
Informatieborden beschrijven met name de molenaarshandel allgemeen en de Gildehauser Ostmühle.

Gildehauser Ostmühle

Mühlentag

Springseile

Seilspringen

Tau flechten

Herstellung_Bienenkorb

Butterkuchen

Feuerspritze

Käseherstellung